Dodane: 2026-11-16
W niedzielę 15 listopada br. w wieku 85 lat zmarł profesor Krzysztof Walenta, Honorowy Obywatel Gminy Brusy, wybitny archeolog i badacz dziejów Leśna. Z tej okazji przypominamy nasze nagranie z listopada 2016, kiedy to prof. K.Walenta zabrał głos w Bramie Człuchowskiej na otwarciu wystawy „Skarby ukryte w ziemi. Łużycki skarb z Charzyków w świetle kolekcji brązów na Pomorzu”.
Prof. Krzysztof Walenta urodził się 11 września 1941 roku w Łodzi. Tam spędził dzieciństwo i młodość, ukończył szkołę podstawową i średnią, a w 1961 roku rozpoczął studia archeologiczne na Uniwersytecie Łódzkim. Po ich ukończeniu związał z tą uczelnią swoją drogę zawodową i naukową. Przez wiele lat pracował jako nauczyciel akademicki i naukowiec, pozostając związanym z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego aż do przejścia na emeryturę w 2007 roku.
Szczególne miejsce w jego życiu i działalności naukowej zajęło Leśno, z którym związał się w 1975 roku. Rozpoczęte wówczas badania archeologiczne w pobliskim lesie przyniosły odkrycia o wyjątkowym znaczeniu dla poznania pradziejów Pomorza. Wśród nich znalazł się doskonale zachowany grób książęcy z II wieku n.e., a także cmentarzyska kultury łużyckiej i pomorskiej. Ich wyjątkowe rozmieszczenie stanowiło świadectwo wielowiekowej ciągłości osadniczej tego obszaru. Badania prowadzone przez prof. Walentę objęły również okolice dawnego dworu rodziny Sikorskich, gdzie odkryto średniowieczne grodzisko oraz pozostałości późniejszej zabudowy związanej z czasami von Leistenów.
Dorobek naukowy prof. Krzysztofa Walenty wykraczał daleko poza lokalny wymiar. Wyniki badań w Leśnie prezentowane były na międzynarodowych konferencjach naukowych, przyciągając zainteresowanie archeologów i studentów z wielu krajów Europy, m.in. Szwecji, Danii, Norwegii, Francji, Hiszpanii i Niemiec. Zabytki odkryte w Leśnie można było podziwiać nie tylko na wystawach w Brusach, ale również podczas prestiżowych ekspozycji w Warszawie, Bonn, Mediolanie i Wenecji.
Dzięki wieloletniej pracy badawczej, naukowej i popularyzatorskiej prof. Krzysztofa Walenty Leśno stało się jednym z ważniejszych punktów na archeologicznej i turystycznej mapie regionu. Kamienne Kręgi oraz pozostałości dawnego osadnictwa przyciągają licznych miłośników historii, turystów i pasjonatów archeologii. Profesor przyczynił się nie tylko do odkrycia i naukowego opracowania tego niezwykłego dziedzictwa, ale również do jego ochrony i promocji w kraju i za granicą. Był także redaktorem monografii Leśna.
Szczególnym wyrazem uznania dla jego zasług na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i historycznego Leśna oraz promocji Gminy Brusy było nadanie Profesorowi, 29 września 2010 roku, tytułu Honorowego Obywatela Gminy Brusy. Za swoje zasługi dla nauki i upowszechniania wiedzy o przeszłości został również uhonorowany, między innymi w 2011 roku Nagrodą im. Krzysztofa Dąbrowskiego, przyznawaną przez Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich.
Prof. Krzysztof Walenta zmarł 15 listopada 2026 roku w Łodzi. Pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy, bezcenne odkrycia archeologiczne oraz trwały ślad w historii Leśna i całej Gminy Brusy. Jego wieloletnia praca sprawiła, że dziedzictwo tej ziemi stało się rozpoznawalne daleko poza granicami naszego regionu.
UM Brusy